"Дьокуускай остуруога - хотугулуу-илин Азияны баһылааһыҥҥа үктэл" диэн научнай конференция ыытылынна

Эҥсиэли сирин-уотун улуу сирдьитэ Мыымах кинээс. Аатырбыт ааттаах-суоллаах тойон олоҕун  уонна кини салайан олорбут кэмин сырдатар быыстапка кэмпириэнсийэ кыттыылаахтарыгар турда. Мыымах салайар кэмигэр нуучча хаһаахтара Саха сиригэр кэлбиттэрэ. Билиҥҥитэ Намҥа бастакы остуруок анньыллыбыта. Мантан ыла киин куорат историята саҕаланар. Онон чинчийиигэ Мыымах Кинээс оруола улахан.

Руслан Федоров, Намнааҕы история уонна этнография түмэлин быыстапкалыыр салаатын салайааччы: «Бастаан Петр Бекетов 1632 сыллаахха кэлэригэр бэйэтин отпискатыгар суруйбут суруга. Онтон биһи быһа тардаммыт Мыымах туһунан, Нам улууһун туһунан историятын көрдөрөөрү уонна тугу үөрэтэ сылдьарбыт туһунан көрдөрдүбүт».

Кэмпириэнсийэ өрөспүүбүлүкэ таһымнаах. Ол эрэн үгүс регионтан учуонайдар кытталлар. Онон таһыма үрдүк. Тэрээһиҥҥэ кэлин булуллубут чахчылар. Ол иһигэр остуруок турбут сиригэр археологическай хаһыы түмүгүн, саҥа архыып докумуоннарын арыйыы сырдатылынна. Маныаха сүрүн болҕомто Дьокуускай төрүттэниитэ хотугулуу-илин кыраныыссаны баһылааһыҥҥа оруолугар уурулунна.

Сардана Боякова, гуманитарнай чинчийии уонна аҕыйах ахсааннаах норуоттар кыһалҕаларын үөрэтэр институт Арктикатааҕы чинчийэр киинин салайааччы: «Хаһаактар этэрээттэрэ хоту-илин диэки бараннар Арассыыйа билиҥҥи кыраныыссаларын Дьокуускай куорат олохтонон судаарыстыба курдук тэрилиннэҕэ дии».

19 үйэ 40 сылларыгар Дьокуускай остуруогун уонна Саха сирин историятын туһунан хомуллан барбыт баай матырыйаал Санкт-Петербургтааҕы история институтугар харалла сытар. Манна улахан чинчийэр үлэ ыытыллыа. 

Алексей Сиренов, Санкт-Петербургтааҕы история институтун дириэктэрэ: «Те документы, которые хранятся в нашем институте, это выборка, сделанная специально для императорской археографической комиссии, отражающая важнейшие этапы истории и Якутского острога, и в целом Якутии в 17 веке».

Бу докумуоннартан сорох чааһа ааспыт үйэ 20-30 сылларыгар бэчээттэнэ сылдьыбыта. Үгүс өттө ханна да тасха илик. Онон билим эйгэтигэр саҥа арыйыылар, остуруок историятын чопчулааһыҥҥа улахан төһүү буолуохтара.

Алексей Еремеев, Ил Түмэн бэрэссэдээтэлэ: «Ол саҕана хайдах быһыы майгы барбыта, ол саҕана хайдах көрсүспүттэрэ, хайдах кэпсэппиттэрэ. Билиҥҥи историктар уонна урукку историктар холобурдарыгар холбоһон туран маннык кэмпириэнсийэ ыыталлара саамай сөптөөх».

Кэмпириэнсийэ эһиил дойду таһымнаах буолуоҕа, онтон Дьокуускай үбүлүөйүн чугаһыгар норуоттар икки ардыларыгар ыытыллыа.