Уустук кыстык

Уһун тымныылар уҕарыйан, олунньу ый түмүктэнэн эрэр. Кыстык бүтэрэ 3 ыйтан ордук кэм хаалла. Бүгүҥҥү күҥҥэ өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн 170 тыһыынчаттан тахса төбө ынах-сүөһү кыстаан турар, онтон ыанар ынаҕын ахсаана 70 тыһыынчаттан тахса. Ынах маассабай төрөөһүнэ саҕаланна. Билигин хаһаайыстыбаларга номнуо 7 тыһыынчаттан тахса ньирэй төрөөтө. Онтон былырыын бу кэмҥэ 6 тыһыынча ньирэй төрөөбүтэ.  "Күөххэ үктэнэргэ диэри тиийэр от баар" диэн тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтигэр иһитиннэрэллэр.

Александра Петрова, ТХМ сүөһү иитиитигэр департаменын сүрүннүүр исписэлииһэ: "Оппут саппааһа 49,8%, онтон сиилэспит 60% хаалла. Онтон эбии аһылыкка 50 тахса тыһыынча сылгы киирэн турар. Бу уопсай ахсааҥҥа таһаардахха 28 %".

Быйыл өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн от былаана ситэ туолбатаҕа, ол курдук 88% ситиһэн кыстыкка үктэммиттэрэ. Ол курдук уопсайа 397 тыһыынча туонна оту, 28 тыһыынчаттан тахса туонна сиилэһи, 16  тыһыынчаттан тахса туонна сенаһы бэлэмнээбиттэрэ. Онтон оттоммут от, этиллибитин курдук,  аҥара, ол эбэтэр 200 тыһыынча кэриҥэ туонната хаалла. Онон сүрүн күүһү - аны сайыҥҥа диэри оту, эбии аһы тиэрдиигэ ууруохтара. Маннык балаһыанньа тыа хаһаайыстыбатын салаатыгар хаһыс да сылын бэлиэтэнэр. Ааспыт сайын бастаан илин эҥэр улуустарыгар курааннаан, онтон от ыйыгар Дьааҥы, Кэбээйи улуустара улахан ууга баран, итиэннэ кэккэ улуустарга уһун ардахтаах күн-дьыл бүрүүкээн оттооһун хампаанньатыгар күчүмэҕэйдэри көрсүбүттэрэ. 

Кыһыҥҥы суолунан оту тиэйии күн-дьыл туругуттан тохтоон турар. Күн бүгүн от 65% уонна эбии аһылык 50% туһааннаах сиригэр тиийдэ.

Быйылгы дьылга урукку сыллар курдук кыһыҥҥы суол турбутун кэннэ буолбакка, күһүн эрдэттэн тиэйии-таһыы үлэлэрэ тэриллибиттэрэ. Ол курдук өрүһүнэн суол сабылла илигинэ сүүһүнэн туоннаны тиксэрбиттэрэ. Быйыл өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн уопсайа 30 тыһыынча туонна оту атын улуустартан уонна улуус иһигэр тиэрдэр сорук турар.

Василий Бессонов, ТХМ үүнээйигэ, материальнай-техническэй хааччыллыыга департаменын салайааччытын солбуйааччы: "Ыарахан сайын ааһан, кыстыкка кэккэ улуустарга ыарахан балаһыанньа үөскүүрэ эрдэттэн биллэр этэ. Онон 133 мөлүйүөн үп көрүллэн оту таһыы - тиэйии үлэтэ барда. Онтон  билигин улуустарбыт эбии сайаапкалаан олороллор ".

Оту тэҥэ сүөһү эбии аһылыгын, ол курдук уотурбаны, эбиэһи, мээккэлэммит оту, эбиилиги тиксэрии киин болҕомтону ылар. "Якутопторг" тэрилтэ нөҥүө 8 улууска уопсайа 5 тыһыынча туонна эбии аһылык тиксэрэри былааннаабыттара. Онтон улахан аҥарын тириэрдэн олороллор. Бэлиэтээн эттэххэ, быйыл тыа хаһаайыстыбатын салаатын сайыннарыыга 14 миллиард  үбү көрбүттэрэ, онон үбүлээһин биллэ үрдээн өйөбүл көрүҥэ эмиэ эбиллиэҕэ.