Таас үйэттэн саҕалаан 17-с үйэҕэ диэри сэдэх булумньулары археологтар буллуллар

Оноҕос төбөлөрө, сүгэ кырамтата, былыргы кыыллар уҥуохтара онтон да атын археологтарга сэдэх булумньулар остуолага тэлгэнэн сыталлар. Оттон бу барыта бэрт соторутааҕыта Хаҥалас улууһугар ыытыллыбыт экспедиция түмүктэрэ буолаллар. 

Гуманитарнай чиничийэр институт археология лабораторията бу экспедицияҕа үлэлээтэ. Археолог Егор Николаев салайыылаах бөлөх нэдиэлэ кэриҥэ хаһыы үлэтин ыытта. Хоруол Тумус - Хаҥалас улууһугар биир бэлиэ сиринэн биллэр. Бу миэстэҕэ таас үйэ кэминээҕи дьон олоро сылдьыбыттарын билэр сыаллаах-соруктаах үлэ ыытыллынна.

Егор Николаев, СӨ гуманитарнай чинчийэр институтун археология лабораториятын алын научнай үлэһитэ, экспедиция салайааччыта: «10 тыһыынча сыл аннараа өттүгэр киһи бастаан Хоруол Тумуска олохсуйбут диэхпитин сөп. Манна таастан оҥоһуллубут оноҕос төбөлөрүн, таас сүгэни булбуппут. Таас оҥоһуктартан ураты бизон уҥуоҕун булбуппут уонна былыргы киис уҥуоҕа».

Онтон бу киис уҥуоҕа билиҥҥи кыыллардааҕар ураты диэн экспедицияҕа барса сылдьыбыт палеонтолог быһаарбыт. Бу кыыл кырамтата ураты, улахан кээмэйдээх. Маннык сэдэх булумньалары булуу биллэн туран хамаанда үлэтиттэн турар. Лаборант идэлээх Алексей Новгородов бу тэрээһиҥҥэ сир кырсын кытары үлэлэспит. 

Алексей Новгородов, СӨ гуманитарнай чинчийэр институтун археология лабораториятын лабораана: «Анал оборудованиенан рельефын устабыт, сир хайдах турарын уонна булуулары эмиэ ханна булуллубутун киллэрэбит».

Билигин наука тылынан "камеральнай" үлэлэр ыытылаллар. Маныаха хаһыы сирин 3D көрүҥҥэ кубулутан, киэҥ араҥаҕа таһаарарга үлэ барар.

Владислав Данилов, СӨ гуманитарнай чинчийэр институтун археология лабораториятын лабораана: «Для того чтобы люди могли посмотреть, как находились находки, где они были расположены. Чтобы человек зашел в музей и смог увидеть и, скажем так, прикоснуться к древности».

Онтон бу булумньулар хаһыс үйэлэрдээҕилэрэ билиннэҕинэ, чинчийиллэн-үөрэтиллэн баран Хаҥалас улууһун кыраайы үөрэтэр түмэлигэр туттарылыахтара.