Айылҕа алдьатыылаах күүһэ уҕараабат

46

Суордаах олоччу ардах халааныгар тимирбитин үөһэттэн устуу арылхайдык көрөдөрөр.  Тохтоло суох самыыртан Дулҕалаах үрэҕэ эмиэ хаатыттан таҕыста.  Нэһилиэк бүүс бүтүннүү ууга барда, ол эбэтэр 60 тэлгэһэ, 54 олорор дьиэ. Уулусса баар сирдэринэн билигин мотуордаах тыынан эрэ сылдьыллар.  Бу иккис сырыыта. Ый саҥатыгар бөһүөлэк аҥаарын ылбыта. Алдьатыылаах халаан бу сырыыга өссө үгүс хоромньуну аҕалла.

Сахайаана Иванова, Суордаах олохтооҕо: "Ходуһаларбыт, оттообут оппут барыта ууга былдьанна. Кыстыыр уокка оттор маспыт көрөдөрбүтүнэн ууга уһунна. Тутуу маһа эмиэ. Тэрилтэлэрбит дьиэлэрин эмиэ уунан толордо. Билиҥҥи туругунан хайдах кыстыырбыт биллибэт". 

Ардах халааныттан Суордаах нэһилиэгин 202 олохтооҕо уустук балаһыанньаҕа түбэстилэр. Мантан 63 оҕо. Сылгыны-сүөһүнү үрдүк сиргэ куоттардылар. Бүтэһик иһитиннэриинэн уу үрдүү турар. Улууска ыксаллаах быһыы-майгы балаһыанньата салҕанар.

Эмиэ ити курдук уустук балаһыанньа Дьааҥы Сайдыы диэн нэһилиэгэр. Ол эрэн манна уу түстэ. Хоромньуну ааҕыы барар. Олохтоохтор дьиэлэрин, малларын-салларын куурдуу,  чөлүгэр түһэрии кыһалҕатыгар түстүлэр. Бу икки нэһилиэк олохтоохторо кыстык иннинэ уустук балаһыанньаҕа түбэспиттэринэн көмө көрдүүллэр.

Мария Слепцова, Суордаах олохтооҕо: "Ардах бу сайыны быһа тохтообокко, күн бүгүнүгэр диэри түһэ турар. Тэрилтэлэр аны биир ыйынан үлэҕэ киириэхтээхтэр. Тэрилтэлэри, олорор дьиэлэри чөлүгэр түһэрэргэ үөһээ дьаһалтаттан көмө көрдүүбүт". 

Дьокуускайга Дьааҥы улууһуттан төрүттээхтэр түмсэннэр көмө хомуйуутун ыыталлар. Номнуо бастакы баһыылкалар көппүттэр. Билигин Суордаах нэһилиэгэр анаан үлэлииллэр. Сүрүннээн тутуу матырыйаалыгар наадыйаллар.

Василий Потапов, Дьааҥы улууһун түмсүүтүн бэрэстэбиитэлэ: "Билиҥҥи туругунан Сайдыы нэһилиэгэр 3 туонна көмө хомулунна. Аны билигин Суордаах нэһилиэгэр көмө хомуйуу үлэтин саҕалаатыбыт".

Уһун кэмнээх ардах отчуттарга үгүс кыһалҕаны үөскэттэ. 9 улууска ходуһалар ууга бардылар. Бу устууларга көрөрбүтүнэн дьон хара көлөһүнэ  бүтүннүү ууга барбыт, хаһаайыстыбалаахтар ууну кэһэ сылдьан хайа сатанарынан отторун быыһыы сатыыллар.  Маннык балаһыанньаттан от былаана күүскэ хаалар.

Вячеслав Гаврильев, СӨ ТХМ үүнээйи, сир үлэтин салааларын уонна мелиорацияны сайыннарыыга департаменын салайааччы: "19 тыһыынча туонна оту бэлэмнээтибит. Былырыын баччаларга 53 тыһыынча туонна от бэлэмнэммитэ. Улуустар кылгас кэм иһигэр төһө кээмэйдээх ходуһа ууга сытарын иһитиннэриитин хомуйан ыытыахтарын наада".

Айылҕа алдьатыылаах күүһүн айан суолларыгар эмиэ көрдөрдө. Хас да сиринэн сырыы тохтоото. Айан уу түстэҕинэ биирдэ сөргүтүллүө.