Ил Дархан Горнай уонна Хаҥалас улуустарыгар үлэлээтэ
Дойдуга бүрүүкээбит уматык кыһалҕатын тула. Саамай былдьаһыктаах от кэмин хаарыйар кутталлаах. Онон Ил Дархан саҥа ньыманы бигэргэтэр. Бу бэрээдэгинэн отчуттартан сайаапка хомуйуута барда, сөптөөх лимиит олохтонно.
Артем Александров, СӨ Тыа хаһаайыстыбатын миниистирэ: "Биһиги уопсай бэрээдэги бигэргэттибит. Улуустарга барыларыгар тириэрдэн турабыт. Быйыл от кэмигэр 4200 туоннаттан тахса уматык туттуллуохтаах техкартанан".
Саҥа бэрээдэгинэн уматыгы отчуттар иһиккэ куттар кыахтаннылар. Маныаха улуус, нэһилиэк дьаһалталарын баһылыктарыгар эппиэттээх кэм тириир. Уматык кытаанахтык испииһэк быһыытынан атыыланыаҕа. Мунньахха Ил Дархан Айсен Николаев хас биир отчукка уматык тиийиэхтээҕин сорудахтаата.
Дмитрий Лепчиков, СӨ Гражданскай оборуона уонна нэһилиэнньэ олоҕор куттал суох буолуутун миниистирэ: "Ил Дархан олохтоммут лимиит кээмэйин тириэрдиигэ суһаллык үлэни тэрийэри сорудахтаата".
Салгыы Хаҥалас ытык сиригэр бастакы президент Михаил Николаев көмүс уҥуоҕар Ил Дархан Айсен Николаев сибэкки дьөрбөтүн уурда итиэннэ мемориальнай комплекс тутуутун билистэ. 13 миэтэрэ үрдүктээх гранит таастан баараҕай тутууга бетон үлэтэ түмүктэнэн эрэр.
Владимир Егоров, Үүнэр көлүөнэ пуондатын генеральнай дириэктэрэ: "Стеллаҕа баар мохаиката олус уустук ньыманан оҥоһулла сылдьар. Москваҕа оҥоһулла сылдьар, онтон манна кэлэн таҥыллыаҕа".
"Чолбон" спутнигы кытта быһа сибээс. Билим дьоҕус академиятын үөрэнээччилэрэ орбитаттан спутник ойуур баһаардарын иһитиннэриитин чопчу ыытарын көрдөрдүлэр. Оҕолор ситиһиилэрэ улахан интэриэһи татта.
Аны 3 сылынан Хаҥалас улууһугар «Манчаары оонньуулара" ыытыллыа. Тэрийэр хамыыһыйа бастакытын Ил Дарханы кытта мунньахтаата. Кини тэтими күүһүрдэри, ол эбэтэр эбийиэктэри бэлэмнээһини, үбүлээһин боппуруоһун быһаарары ыйда.
Онтон бу Горнай улууһун кырачаан олохтооҕо Ил Дархаҥҥа хаһаайыстыбатын көрөдөр. Сивцевтар дьиэ кэргэн Уһук Илин гектарыгар сүөһү-ас тутан олорбуттара 5 сылыгар барбыт. Холобур буолар эдэр ыалга Айсен Николаев дуоһуйа ыалдьыттаата.
Ньургуйаана Сивцева, хаһаайыстыбалаах: "Оҕолорбутун үчүчгэй аһынан аһатаары, үлэҕэ үөрэтээри, бары маннык бииргэ сылдьаары. Сыалбыт-сорукпут оннук. Ол иһин хаһаайыстыба уруккуттан тутабыт".
Салгыы Ил Дархан Бэрдьигэстээххэ уу ситимин тардыыны билистэ. Эбэ түөлбэ олохтоохторо сотору кэминэн киин ууга холбонуохтара.
Айаан Уваров, бэдэрээттээх тэрилтэ сүрүн инженерэ: "Уубут ситимэ 6200 миэтэр буолар. Манна уопсайа 137 кэтэх ыал холбонуохтаах".
Бу курдук Ил Дархан икки улуус бүгүҥҥү күннээҕи олоҕун билистэ. Сайдыыны өрө тутан, баар кыһалҕалары быһааран тыа сирин кэскилэ болҕомтоҕо киинигэр.
