Поздравление Главы Якутии Айсена Николаева с Ысыахом Олонхо в Кобяйском районе

Дорогие якутяне! Уважаемые гости и жители Кобяйского улуса!

Сердечно поздравляю вас с национальным праздником Ысыах Олонхо!

Олонхо — это сокровищница народа саха, часть нашей души. В народном эпосе наши предки выражали стремление к лучшему, любовь к родной земле, волю к победе, уважение к старшим и защиту слабых. Из поколения в поколение передаются эти жизненные принципы, и сегодня древняя культура остаётся неотъемлемой частью нашей жизни, даруя нам мудрость веков.

Подчёркивая неоспоримые достижения двух прошедших Десятилетий Олонхо, в конце 2025 года я подписал Указ о признании Театра Олонхо объектом культурного достояния народов Якутии.

Впервые национальный праздник, посвященный нашему героическому эпосу, проходит на гостеприимной кобяйской земле, в местности «Уһун Хонуу», и открывает третье Десятилетие Олонхо в республике. Это событие по-настоящему историческое, и Кобяйский улус стал его центром. Это край удивительной природы, уникальных озёр и сильных духом людей.

Девиз Ысыаха Олонхо-2026: «Үс өрүс тардыылаах, уу чалгый куттаах Кэбээйигэ — Саха сирин тэбэр сүрэҕэр»— «В Кобяе, где сливаются три реки — в бьющемся сердце якутской земли». Здесь, на перекрёстке трёх великих рек — Лены, Вилюя и Алдана, — веками рождались легенды и предания, складывалась особая культура, многообразие которой покажут гостям. Символами Ысыаха Олонхо в этом году станут Чох Боотур (уголь), Күндэл Күөх (газ), карась и вода.

В Год единства народов России и Год культуры в Якутии Ысыах Олонхо объединяет не только жителей нашей республики, но и гостей из разных регионов России и зарубежья. В рамках международного фестиваля «Эпосы народов мира» к нам приехали представители Башкортостана, Тывы, Алтая, Хакасии, а также из Кыргызстана и Казахстана. Вместе мы демонстрируем богатство эпической культуры, а главное — дружбу и взаимное уважение между народами.

Гостей Ысыаха ждёт настоящий калейдоскоп событий: более 40 интереснейших мероприятий, где каждый найдёт что-то по душе. На площадке кузнецов оживёт древнее искусство — в рамках конкурса «Якутское железо: возрождение 2026» мастера будут плавить железо из местной руды, воссоздавая древнюю технологию. Своё мастерство покажут олонхосуты, запевалы осуохая, хомусисты и мастера по изготовлению национальной утвари. Впервые на празднике развернётся площадка «Вкус улусов Якутии», где можно будет прикоснуться к кулинарному наследию разных уголков нашей огромной республики. Отдельная программа посвящена самобытной культуре коренных малочисленных народов Севера.

Жизнеутверждающая философия Олонхо передаётся из поколения в поколение и поддерживает нас и в годы суровых испытаний и в каждом радостном событии. Пусть благословение Ысыаха, священный алгыс и сила духа Олонхо дойдут до каждого якутянина, до каждого нашего бойца, придадут мужества, стойкости и укрепят веру в правое дело!

Уверен, Ысыах Олонхо станет для всех нас живым воплощением единства и обновления, а его светлая, добрая энергия надолго останется в сердцах каждого участника и гостя.

Дорогие друзья! Желаю вам крепкого здоровья и благополучия, мира и добра! Уруй-туску! Айхал-мичил!

Глава Республики Саха (Якутия) Айсен Николаев

Ытыктабыллаах Саха сирин олохтоохторо! Кэбээйи улууһун ыалдьыттара уонна дьоно-сэргэтэ!

Саха национальнай бырааһынньыгынан – Олоҥхо ыһыаҕынан – ис сүрэхпиттэн эҕэрдэлиибин! Олоҥхо – саха норуотун барҕа баайа, дууһатын сорҕото. Олоҥхоҕо биһиги өбүгэлэрбит сырдыкка-кэрэҕэ дьулуһууларын, төрөөбүт дойдуларыгар тапталларын, буулаҕа санааларын, кыайыыга дьулуурдарын, кырдьаҕаска ытыктабылларын, кыраҕа-кыаммакка көмүскэллээх сыһыаннарын туоһулууллара. Бу сүрүн тосхоллор көлүөнэттэн көлүөнэҕэ бэриллэн, утумнанан, бүгүн даҕаны төрүт култуурабыт, күннээҕи олохпут арахсыспат аргыһа, норуоппут өлбөт-сүппэт үйэлээх муудараһа буолан иҥэн сылдьар. Икки төгүл ыытыллыбыт Олоҥхо уон сылын дьоһун ситиһиилэрин бэлиэтээн, 2025 сыл бүтүүтүгэр Олоҥхо тыйаатырын Саха сирин норуоттарын үйэлээх баайдарын эбийиэгинэн билинэр туһунан Ыйаахха илии баттаабытым.

Быйыл өрөспүүбүлүкэҕэ Олоҥхо үһүс уон сылын арыйар национальнай бырааһынньыкпыт Олоҥхо ыһыаҕа ыалдьытымсах Кэбээйи улууһугар, Уһун Хонуу диэн сиргэ ыытыллар. Бу чахчы да устуоруйаҕа киирэр кэрэ-бэлиэ тэрээһин киининэн дьикти айылҕалаах, ханна да суох күөллэрдээх, хоһуун дьонноох-сэргэлээх Кэбээйи улууһа буолуоҕа.

Олоҥхо ыһыаҕа-2026 девиһэ: “Үс өрүс тардыылаах, уу чалгый куттаах Кэбээйигэ – Саха сирин тэбэр сүрэҕэр”. Манна Өлүөнэ, Бүлүү уонна Алдан – Саха сирин үс улуу өрүһүн тардыытыгар үйэлэри уҥуордаабыт улуу номохтор уонна үһүйээннэр үөскээбиттэрэ, ураты култуура саҕыллыбыта. Быйылгы Олоҥхо ыһыаҕын символынан Чох Боотур (таас чох), Күндэл күөх (гаас), собо уонна уу буолар.

Россия норуоттарын сомоҕолоһууларын уонна Саха сиригэр Култуура сылыгар Олоҥхо ыһыаҕа биһиги өрөспүүбүлүкэбит олохтоохторун эрэ буолбакка, дойду араас эрэгийиэннэриттэн уонна тас дойдулартан кэлбит ыалдьыттары сомоҕолуур. “Аан дойду норуоттарын эпостара” норуоттар икки ардыларынааҕы бэстибээл чэрчитинэн Башкортостан, Тыва, Алтай, Хакасия, ону тэҥэ Кыргызстан уонна Казахстан бэрэстэбиитэллэрэ кэллилэр. Биһиги бииргэ түмсэн эпическэй култуурабыт сөҕүмэр баайын, ону тэҥэ доҕордоһуубутун, норуоттар икки ардыларынааҕы ытыктабыллаах сыһыаны кэрэһилиибит.

Ыһыах ыалдьыттарын 40 тахса араас умсугутуулаах, эгэлгэ тэрээһин күүтэр, хас биирдии киһи кэрэхсиирин таба тайаныаҕа. Уустар түһүлгэлэригэр төрүт дьарыкпыт тиллэн кэлиэҕэ – “Саха тимирэ: cөргүтүү 2026” куонкурус сүнньүнэн маастардар былыргы технологияны сөргүтэн, олохтоох уруудаттан тимири уһаарыахтара. Олоҥхоһуттар, оһуохайдьыттар, хомусчуттар, көмүс тарбахтаахтар бэйэлэрин маастарыстыбаларынан дьону-сэргэни кэрхсэтиэхтэрэ. Бу дьоро күн “Саха сирин улуустарын амтана” аан бастаан тэриллэр түһүлгэҕэ биһиги өрөспүүбүлүкэбит араас муннуктарыгар амтаннаахтык астыыр үөрүйэхтэрин билиһиннэриэхтэрэ. Хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт олохтоох норуоттар ураты култуураларыгар туспа бырагыраама ананыаҕа.

Олоҥхо олоҕу туруулаһар модун күүһэ көлүөнэттэн көлүөнэҕэ бэриллэн уйаммытын-хатаммытын тургутар уустук сылларга мэлдьи өйүүр, үөрүү өрөгөйдөөх кэмнэригэр өйү-санааны эбэр, кынаттыыр уратылаах. Ыһыах алгыһа, Олоҥхо модун күүһэ олоҕу туруулаһа сылдьар буойуннарбытыгар күүһү-сэниэни эптин, кырдьык кыайарыгар эрэллэрин бөҕөргөттүн!

Олоҥхо ыһыаҕа сомоҕолоһуу уонна саҥа кыаҕы арыйыы тыыннаах туоһутунан буолуоҕа, сырдык-ыраас тыына ыһыах хас биирдии кыттыылааҕын, ыалдьытын сүрэҕэр иҥиэҕэ диэн эрэнэбин.

Күндү доҕоттор! Чэгиэн-чэбдик туругу, этэҥҥэ буолууну уонна бары үтүөнү баҕарабын! Уруй-туску! Айхал-мичил!

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана Айсен Николаев