“Сахаагроплем” тэрилтэ боруоданы тупсарыыга утумнаахтык үлэлиир

Хаҥалас улууһун Улахан Аан нэһилиэгин "Бөртө" сылгы собуотун хаһаайыстыбатын сайылыга. Техник-осеменатор Светлана Васильева ынаҕы сиэмэлииргэ бэлэмнэнэр. Хаһаайыстыба үрдүнэн уопсайа 400-чэкэ ыанар ынах баар. Улахан аҥаардара төрөөн тураллар. Светлана Владимировна сүүрбэччэ сыл устата хаһаайыстыба төрүөҕүн үрдэтиигэ эппиэттээх үлэһит.

Светлана Васильева, "Бөртө" сылгы собуотун хаһаайыстыбатын техник-осеменатора: "Саас уонна сайын сиэмэлиибит. Билигин сорох ынахтарбыт төрөөн бүтэ иликтэр. Сиэмэбитин “Сахаагроплем” тэрилтэттэн ылабыт". 

"Сахагроплем" тэрилтэ Саха сирин бары хаһаайыстыбаларын сиэмэ матырыйаалынан хааччыйан олорор. Бүгүҥҥү күҥҥэ 370 тахса тыһыынча сиэмэ өлүүтэ, ол иһигэр сүүсчэкэ тыһыынча саха сүөһүтүн киэнэ хараллан сытар. Манна араас боруодаттан, чуолаан симментал, холмогор, саха сүөһүтэ, онтон да атын 6 боруодаттан талыллыбыт 38 атыыр оҕуһу үлэлэтэн, сиэмэлэрин ылан хаһааналлар.

Андрей Винокуров, "Сахаагроплем" тэрилтэ искусственнай буоһатыыга салаатын салайааччы: "Атыыр оҕустар сиэмэлэрин тус-туспа баайан ууран турабыт. Холобур, бу Утум диэн саха оҕуһун киэнэ. Ити курдук боруоданан уонна ааттарынан арааран харайабыт".  

Бу биоматериалы харайар, ол эбэтэр тыа хаһаайыстыбатын кыылын-сүөлүн сиэмэтин уонна эмбрионун баана. Манна убаҕас азокка сиэмэ матырыйаала хараллан турар. Хас биирдии оҕустан хаһан ылыллыбыта барыта суруллан иһэр. Баан муҥутуур кыаҕа 1 мөлүйүөн доза сиэмэни харайар кыахтаах.

Гаврил Филиппов,  "Сахаагроплем" тэрилтэҕэ сиэмэ баанын сэбиэдиссэйэ: "Сиэмэни ириэрэбит. Холобур, бу 2025 сыллаахха ыллыллбыт матырыйаал, манна 120 доза баар". 

Сиэмэни уулларан баран микроскобунан көрөллөр. Хас биирдии атыыр оҕуска бүтүн улуус хаһаайыстыбатын буоһатыы сүктэриллэр.Тэрилтэҕэ азоту уонна  кислороду оҥорон таһаарар өрөспүүбүлүкэҕэ соҕотох ыстаансыйа үлэлиир.

Алексей Жирков, СӨ "Сахаагроплем" тэрилтэ салайааччыта: "Биһиги сиэмэлэрбитин -190 кыраадыска тоҥоробут. Оннук хараллар. Онон 1980 сс. сиэмэлэр кытта бааллар. Бу ыстаансыйа үлэлээн сылга 120 туонна өрөспүүбүлүкэ 240 тахса нэһилиэгэр буоһатыыга анаан тарҕанар".  

Кэнэҕэскитин "Сахаагроплем" тэрилтэ үрдүк хаачыстыбалаах сиэмэ матырйыаалынан Уһук Илин регионнарын хааччыйар соруктаахтар.