Абый улууһугар сылгыга уустук кыстык

Абый улууһугар бүтүн 44 төбө сылгы охтубутуттан 32-тэ кыайан хаһан аһаабакка ырыгааннаан өлбүтэ биллэр. Билигин даҕаны үгүс сылгы туруга мөлтөх. Маныаха кулун тутар 6 күнүттэн Абый, Майор уонна Уолбут нэһилиэктэригэр олохтоох таһымҥа ыксаллаах быһыы-майгы балаһыанньатын биллэрбиттэрэ.

Сылгылар бу маннык үлүгэр усулуобуйаҕа, биир 1 миэтэрэ, 20-30 сантымыатыр халыҥ хаары  хаһан аһыырга күһэллэллэр. Уопуттаах сылгыһыт Анатолий Стручков уопсайа 60 төбө ынах-сүөһүлээх, онтон 30-та сылгы. Билиҥҥи туругунан 5 эдэр сылгытын сүтэрдэ.

Анатолий Стручков, сылгы хаһаайыстыбатын салайааччы: "Сылгыны аһылыкка дьиэ таһыгар аҕалыыга да сүрдээх элбэх кыһалҕаны көрүстүбүт. Ону сэргэ оппутун-маспытын да тиэнэрбитигэр. Ол курдук биһиэхэ улахан кыамталаах тиэхиньикэ  суох".

Бэрт уустук кыстык үүнэрин улууска өссө сайыҥҥыттан билбиттэрэ. Ол курдук улахан ардах түһэн сүгүн оттоппотоҕо, от былаана туолбатаҕа. Онтон күһүөрү аны сир тоҥо илигинэ элбэх халыҥ хаар түһэн балаһыанньа эбии уустугурбута. Улуус үрдүнэн 1331 сыспай сиэллээх баарыттан 500-тэн тахсата эбии аска киирэн турар.

Анисия Черёмкина, Абый улууһун тыа хаһаайыстыбатыгар салалтатын начальнига: "523 сылгы аһылыкка турар. Ол иһин кэлэр оппут да кырыымчык буолара буолуо. Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтин кытта үлэлэһэбит. 175 туоннаҕа сайаапкабытын ыыттыбыт. Ону тэҥэ тиэйиигэ". 

Абый улууһун олохтооҕо Владимир Малашкин 200-кэ төбө сылгылаах. Кыстык отторун саҥа дьыл иннинэ номнуо бүтэрэн, билигин эбии ас атыылаһар түбүгүнэн Дьокуускайга кэлэ сылдьар. Ыарахан кыстыкка эрдэттэн бэлэмнэммиттэрэ эрээри табыллыбата. 

Владимир Малашкин, сылгы хаһаайыстыбатын салайааччы: "Оройуоммутугар бэтэринээрдэрбит тиийбэттэр. Бэйэбит эмп илдьэн сылгыларбытын көрүнэ сатыыбыт. Бэтэринээрдэр уопсайынан наадалар".

Үөскээбит уустук балаһыанньаны тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтэ хонтуруолга ылан ыкса үлэлиир.

Василий Бессонов, ТХМ кыыл, сүөһү иитиитин департаменын салайааччы: "19 туонна от кинилэргэ тиийэн турар. 38 туонна айаннаан иһэр. Уопсайа 158 туонна эбии от тиийиэхтээх. Бигиһи өттүбүтүттэн тиэйии бастакы төлөбүрэ баран турар". 

Билигин саамай сүрүнэ от, эбии ас тиксэриитэ, ону кытта күөххэ диэри 90 хонук тулуйан сылгылары аһатан энчирэппэккэ тыыннаах хаалларыы.