Национальнай бибилэтиэкэ саха суругун-бичигин кэлэр көлүөнэҕэ тириэрдэр, тиксэрэр соруктаах үлэлиир

Биһиги устар бөлөхпүт кинигэ пааматынньыктара хараллар сэдэх киини устарга көҥүл ыллыбыт. Манна мээнэ киһи киирбэт, ураты харыстанар хос. Кииҥҥэ революция иннинээҕи уонна биирдиилээн ураты суолталаах таһаарыылар хараллаллар. Анал тимир долбуурдар үйэлэри уҥуордаан саха-суругун-бичигин харайаллар.

"Бу мин илиибэр Семен Андреевич Новгородов букубаарын тутан турабын. Манна сэдэх кинигэлэр хараллаллар. Онон ирдэбил кытаанах. Холобур, хайаан да бу курдук маҥан бэрчээккэлээх эрэ кинигэни тутуллар. Бу хос иһигэр туһааннаах температура, салгын тутуһуллар", - Мария Дмитриева, корреспондент.

Саха суругун-бичигин төрүттээччи Семен Андреевич Новгородов алпабыыта манна дьоһун миэстэни ылар. Бу саһарбыт лиистэрдээх 1917 сыллааҕы таһаарыы бүтүн норуот үөрэхтэниитигэр тирэх буолбута. Семен Андреевич  сахалыы суругу-бичиги төһө кыалларынан дьон ылынарыгар судургу буоллун диэн, тылы таба суруйууга  кэккэ уларытыылары киллэрэр. Ол курдук сурук бэлиэлэрин туруорбакка улахан буукубаны туһаммакка суруй диэн бириинсиби олохтуур.

Дьулустаан Ефремов, СӨ Национальнай бибилэтиэкэ кинигэ пааматынньыктарын научнай-чинчийэр киинин үлэһитэ: "Бу букубаары Всеволод Ионов диэн киһи хомуйан оҥорбута. Кини омугунан нуучча, идэтинэн тюрколог, тыл үөрэхтээҕэ этэ. Саамай бастакы сахалыы букубаар үөрэнэр кинигэ этэ. Манан биһиги эбэлэрбит, эһэлэрбит үөрэммиттэрэ". 

Новгородов букубаарынан 1940 сыллаахха диэри туһаммыттара. Итини тэҥэ "Кыым" хаһыат, 200 тахса кинигэ, ол иһигэр 30 үөрэх пособиета бу алпабыытынан тахсыбыта.

Оттон бу национальнай бибилэтиэкэ эмиэ биир ураты салаата. Манна таһаарыылары чөлүгэр түһэрэллэр. Төрүт сурук-бичик сайдыытыгар сүҥкэн суолталаах "Якутский край" - "Саха дойдута" хаһыат абырахтанар. Үйэттэн ордук кэм анараа өттүгэр саха бастакы интеллигенцията уонна ссыльнайдар көҕүлээһиннэринэн тахсыбыт  общественнай-политическай уонна литературнай таһаарыыга кэм кэрдии бэйэтин суолун хаалларан туруга мөлтөөбүт.

Илья Оконешников, СӨ Национальнай бибилэтиэкэ чөлүгэр түһэрии киинин сэбиэдиссэйэ: "Бу хаһыат биһиэхэ сүрдээх күүскэ алдьанан кэллэ. Кэм кэрдии ааһан дэлби саһаран, туттахха эмтэрийэ сылдьар буолан, сорох чааһа суох. Ону биһиги барытын чөлүгэр түһэриэхтээхпит. “Саха сирин хаһыаттарын өрүһүйүөххэ” диэн өрөспүүбүлүкэ таһымнаах бырагыраама үлэлии турар. Ол чэрчитинэн биһиги сылга 8000 хаһыат нүөмэрин чөлүгэр түһэрэбит". 

Национальнай бибилэтиэкэ ити курдук саха суругун-бичигин харыстаан, чөлүгэр түһэрэн кэлэр көлүөнэҕэ тириэрдэр, тиксэрэр соруктаах үлэлиир-хамныыр.