"Байанай" питомникка саха төрүт ыттарын иитэллэр

Ыт үрэр саҥата оргуйан олорор. "Байанай" саха ыттарын иитэр питомнигар билиҥҥи туругунан 44 атахтаах киһи доҕоро баар. Манна үлэ күөстүү оргуйар, ыраас хааннаах ыттары буоһатан таһаарыыга улахан болҕомто ууруллар. Юрий Петрович ыттары иитииннэн дьарыктаммыта 20-тэн тахса сыл буолла, ол сыллар тухары сүрүн болҕомтону саха төрүт ыттарын сөргүтүүгэ, элбэтиигэ үгүс сыратын уурда.

Юрий Борисов,  "Байанай" булчут ыттары иитэр питомник дириэктэрэ:  «Племенной үлэ диэн – биһи саха ытын саха ытыгар холбуу сатыыбыт. Боруода таһаарарга элбэх ыты мунньуохтаахпыт, биир көрүҥнээх ыттары. Биһи өбүгэлэрбит бастакы иитиэх кыылларбыт ыт буолуохтаах уонна биһи усулуобуйабытыгар ыт баар буолан тыыннаах ордон кэлбит буолуохтаахтар».

Юрий Петровичы кытары тэҥҥэ биир санаалаахтара, доҕотторо-атастара үлэлииллэр. Дмитрий Иванов Сахабыт сирин араас улуустарынан сылдьан быыстапка тэрийэн саха ыттарын хомуйар, булка-алка үөрэтэр.

Дмитрий Иванов, "Байанай" кулууп чилиэнэ, булчут: «Саха ыта – модьу, орто улахан, биһи тымныыбытын тулуйар уонна биһи сахалар бултуулларыгар сөп түбэһэр. Тайахха, киискэ сылдьар ыттар буолаллар».

Аныгы олох хаамыытын кытары тэҥҥэ хаамсан, аны билигин ыттары сүтэрбэт туһуттан анал моойторук кэтэрдэр буоллулар. Булка сылдьан араас кыылы батыһан, сырсан барыан сөп. Онуоха хаһаайын барытын көрөн олорор. Кэтэрдэргэ судургу, туһанарга табыгастаах. Анал төлөппүөн нөҥүө ытын ханна сүүрэ сылдьарын тута көрөн олороҕун. Өссө эбиитин ыттарга камера олордор буоллулар. Юрий Петрович бу курдук таҥаһынан тигэн камераны хайдах иилэри тобулбут.

Юрий Борисов, "Байанай" булчут ыттары иитэр питомник дириэктэрэ: «Бэйэм оҥордум, тиктэрдим, камера олордобут манна. 9 чааһы быһа устар, ыт тугу үрэн кэлбитин барытын устар. Маннык камералары өссө да оҥорор былааннахпыт. Швецияттан маннык камера ылбытым, ону үтүгүннэрэн маны оҥордубут. Эргийбэтин диэн курдаах, сырдык утарардаах. Саҥа технология. Аатын толкуйдуу иликпит, аҕыйах устууканы оҥордубут».

Ыт оҕолоругар эмиэ улахан болҕомто ууруллар. Саҥардыы төрөөбүттэртэн саамай модьуларын, туруктара үчүгэйдэрин талаллар.

Бу курдук саха норуотун былыр-былыргыттан илдьэ кэлбит ыттарын сөргүттүүгэ, буоһатыыга күүстээх үлэ ыытыллар. Саха төрүт бултуур үгэһин харыстааһыҥҥа, киэҥ араҥаҕа тарҕатыыга улахан болҕомто ууруллар