Дьокуускайга VII Хотугу Форум буолла

Тэрээһин сүрүн хайысхаларыттан биирдэстэрэ Хоту уонна Арктика сирдэригэр киһи хапытаалын сайыннарыы буолла. Экспердэр эдэр исписэлиистэри уонна дьиэ кэргэттэри тардыы, олохсутуу, экономика саҥа салааларыгар каадырдары бэлэмнээһини, ону тэҥэ инфраструктура бырайыактара хотугу сирдэр демографическай сайдыыларыгар дьайыыларын ырыталлар.

Анатолий Николаев, М.К. Аммосов аатынан ХИФУ ректора: «Биһиги дойдубут, Сибиир, Арктика, Уһук Илин территориялара потенциалын улаханнык туһаныан наада. Манна дьон эрэ буолбатакка, биһиги дойдубут баайын, саҥа оҥорон таһаарыылары улаханнык сайыннардахпытына дойдубут сайдыытыгар улахан кылаат киллэриэхпит».

Саха сиригэр оҥоһуу өйү сайыннарыы стратегията бигэргэтиллэн турар, Ил Дархан иһинэн оҥоһуу өй лабораторията тэриллибитэ. 20-тэн тахса быһаарыы судаарыстыбаннай салайыыга, медиссиинэҕэ, ону тэҥэ култуураны уонна саха тылын харыстыыр бырайыактарга номнуо киллэриллэ сылдьар. Ураты болҕомтону дойду сайдыытыгар хотугу регионнар оруолларыгар уурдулар. Пленарнай бырагыраама чэрчитинэн Ленскэй уона Тобольскай кулууптар холбоһуктаах конференциялара буолла.

Айсен Николаев, СӨ Ил Дархана: «Вывод один – то, что Север должен стать одним из центров силы нашей страны, центром развития страны, а не окраиной с точки зрения инфраструктуры, с точки зрения развития человеческого капитала, с точки зрения поддержки людей, которые здесь работают и живут уже многие поколения».

Пуорум норуоттар икки ардыларынааҕы чааһа Арктикаҕа килиимэт уларыйыытын уонна туруктаах сайдыы боппуруостарыгар ананыаҕа. Ону тэҥэ делегаттар Трансарктическай транспорт көрүдүөрүн уонна Хотугу муора суолун сайыннарыы кэскиллэрин дьүүллэстилэр.

Леонид Бляхер, Тихоокеанскай университет социальнай уонна политическай наукаларга үрдүкү оскуолатын профессора: «Мы пытаемся разработать модель комплексного транспортного обеспечения, который бы связал всё пространство Сибири, всё пространство России. В конечном итоге всё пространство Евразии».

Оттон Хотугу Форум оскуолаларын Ассоциацията пуорум үтүө санааҕа посолларын кытта көрүстэ. Манна оскуола үөрэнээччилэрэ посоллары кытта көрсөн араас ыйытыылары биэрэн кэпсэттилэр. Саҥа идэлэр, үөрэхтэр, карьера, олох туһунан. 

Камилла Иванова, Дьокуускайдааҕы национальнай гимназия үөрэнээччитэ: «Арктика туһунан кэпсэттибит спикердары кытта. Наһаа интириэһинэй уопут. Оскуола үөрэнээччилэригэр тэрээһиннэр туһунан иһиттибит уонна ыччат ханна кыттарын биллибит».

Маннык тутуллаах көрсүһүүнү Ассоциация ааспыт сылга эмиэ ыытан турар. Хотугу пуорум оскуолаларын ахсаанын салгыы хаҥаатар соруктаах. 

Владимир Васильев, Хотугу Форум ситэриилээх дириэктэрэ: «Маннык тэрээһиннэри салгыы ыытан иһиэхпит. Биһиги оскуолаларбыт Ассоциацията кэҥээн иһэр. Быйыл университет лицейын чилиэн быһыытынан ыллыбыт. Уопсайа 20 оскуола, 7 Арассыыйа регионнарыттан уонна Монголияттан биир оскуола. Кытайы уонна Индияны кытта үлэ бара турар».

Пуорум түмүгүнэн киһи хапытаалын сайыннарыы, оҥоһуу өй технологияларын киллэрии, Арктика каадырдарынан хааччыллыытын уонна хотугу сирдэр туруктаах сайдыыларын боппуруостарынан этиилэри киллэрэн кэнэҕискитин бу хайысхаҕа былаан оҥоһуллуоҕа.