Үөһээ Бүлүү нэһилиэгэр бастакы тырахтарыыһы Иван Анисимовы чиэстиир тэрээһин буолла

Өр сылга өтөхсүйэн турбут, Иван Николаевич Анисимов олоро сылдьыбыт уһаайбатыгар алгыс түһэр. Үөһээ Бүлүү Боотулуу нэһилиэгэр Иван Николаевич биир дойдулаахтара, аймахтара, бииргэ үлэлээбит кэллиэгэлэрэ түмүстүлэр. Кини кэргэнинээн олоро сылдьыбыт, колхуос тутан биэрбит дьиэтигэр мемориальнай дуоска үөрүүлээх быһыыга-майгыга арылынна.

Кини бу уһаайбаттан бастакы ХТЗ тыраахтарыгар олорон кыһыннары-сайыннары совхуос, колхуос бөҕөргүүрүгэр сыратын ууран туран үлэлээбитэ. 1958 сыллаахха, чуумпуран турар тыа сиригэр, бастакы тыраахтар бааҕынас тыаһа сайдыы суолун тэлэрин биллэрбитэ. Тимир көлө күүһэ-күдэҕэ туохха да тэҥнэспэтэ. 40 сыл тухары илиитин тыраахтар уруулуттан ыһыктыбатах Иван Анисимов дириҥ уопуттаах буолан, кырдьыар диэри механигынан, эдэр тырахтарыыстарга уһуйааччынан сылдьыбыта. Нэһилиэккэ - олоххо быһаччы суолталаах таһаҕастары тиэйэрэ.

Федот Алексеев, Иван Анисимов коллегата: «Аан маҥнайгы ыстаансыйаны оройуонтан тиэйэн кэлбитэ. 1956-57 сылларга этэ».

Бастакы тыраахтар билигин Нам нэһилиэгин түмэлигэр хараллан турар буолан, Боотулуулар хайдах баарынан ХТЗ тыраахтары сыбааркалаан, үтүгүннэрэн оҥордулар. Олбуор иһигэр турбут тыраахтар инникитин оскуола тиэргэнигэр көһүөҕэ. Үтүгүннэрии тыраахтары Иван Николаевич уола Иван Анисимов табаарыһынаан оҥордо.

Иван Анисимов, Иван Анисимов уола: «Аныгы оҕолор инник тыраахтары көрбөтөх буоллахтара. Боотулууга бастакы кэлибит тыраахтар диэн история курдук хааллаҕа дии».

Иван Анисимов элбэх оҕолоох амарах аҕа, кини кэргэнэ Акулина Петровна Дьоруой ийэ этилэр. 11 оҕоттон уһаабыт-тэнийбит билигин халыҥ аймах өрөспүүбүлүкэ араас улууһугар, Арассыыйа куораттарыгар, тас дойдуга олохсуйан олороллор. Иван Николаевич бэйэтэ эрдэ тулаайах хаалбыт сэрии оҕото. Онуоха бу тэрээһиҥҥэ төрдү-ууһу, төрүччүнү билиһиннэрэр кинигэ сүрэхтэннэ, тарҕанна. Кини Мэйик нэһилиэгин төрүттэспит Балаҕан аҕа ууһун сыдьаана буолар, аарга-саарга аатырбыт Бучугурас спортсменныын аймахтыы этилэр. Ону кинигэҕэ киирбит архыып докумуоннара туоһулууллар.

Михаил Петров, "Боотулуу нэһилиэгэ" МТ баһылыгын солбуйааччы: «Аан бастакы тимир көлөнү аҕалан дьону-сэргэни соһуппут. Сэрии ыарахан кэмнэрин кэнниттэн тыа хаһаайыстыбатын өрө көтөхпүт дьоннортон биирдэстэрэ буолар».

Боотулуулар билигин даҕаны тырахтарыыс уолаттардаахтар. Үлэни өрө туппут, тыа хаһаайыстыбатынан олорор нэһилиэк орто оскуолатын мусуойугар ХТЗ тыраахтар чөкө макета эмиэ туттарылынна. Умнууга хаалан испит бастакы тырахтарыыстар тустарынан, инникитин оскуола оҕолоругар сырдатыыны күүһүрдэргэ тыл этилиннэ. Үлэһит дьону өрө тутуу, чиэстээһин, история кэрчик кэмин арыйан билиһиннэрэр, үйэтитэр үтүө холобур.