Саха сиригэр бастакы мас арыыта оҥоһуллан таҕыста

68

Саха сирин кылгас сайыныгар ситэр оттору устудьуоннар үөрэх дьылын устата үөрэтэллэр. Кыһыны быһа теорияны илдьиритии, саҥа ньымалары суоттааһын. Сүрүннээн биопрепараттары туһанан кылгас кэмҥэ ситэр үүнээйини ылыы - сүрүн сорук.  Ааспыт сыллааҥҥы ситиһии бу турар - мас арыыта. 

Терентий Соловьев, АГАТУ Өктөмнөөҕү салаатын устудьуона: "Тымныылыы ыгыллыбыт арыы, онон подсолнух сиэмэлэрин талан хомуйбуппут. Онтон хатарбыппыт". 

Маныаха устудьуоннар бастакы уопут быһыытынан ыһыыларын Россия Билимин Академиятын ыкса сүбэтинэн олордубуттар. Итиэннэ сайын устата көрөн-истэн, туһааннаах холоон көрүүлэри оҥорон, күн сибэккитин сиэмэтэ ситэрин ситиспиттэр. Балтараа гектардаах сиргэ ыспыттар, мантан саамай сиппитэ гектар аҥаара диэн үллэстэллэр. Эрдэ Саха сиригэр күөх маассаҕа эрэ подсолнух олордуллара, оттон билигин сиэмэтин ылыы -  наукаҕа улахан хардыы. 

Агафья Платонова, АГАТУ Өктөмнөөҕү салаатын агрономия кафедратын доцена: "Саха сиригэр биопрепараттары туттаммыт, саҥа технологияны туһанан саҥа дозаны туттан агротехническай ньымалары үөрэтэ сатыыбыт. Ол курдук подсолнух ситэр эбит диэн биһэргэттибит, дьиҥнээх сиэмэтигэр диэри. Уонна арыы лыахха сөп эбит". 

Бастакы холоон көрүү арыыны тымныылыы агыы ньыматынан ылбыттар. Маннык киһи доруобуйатыгар ордук иҥэмтиэлээх буолар. Препадавателлар уонна устудьуоннар үлэлэрин түмүгүн  органическай химия инстиутутугар анализка ыыппыттар. Онон сотору кэминэн арыы хаачыстыбата чопчу биллиэҕэ.

"Бу мин илиибэр Саха сиригэр оҥоһуллубут бастакы мас арыытын тутан турабын. Бу бырайыак билигин уопут быһыытынан ыытыллар. Устудьуоннар уонна преподавателлар бастакы холонон көрүүлэригэр 2 лиитэрэттэн ордук арыыны ылбыттар " Мария Дмитриева, корреспондент.

Бу олус кэскиллээх дьыала диэн АГАТУ чинчийээччилэрэ этэллэр. Тоҕо диэтэр өрөспүүбүлүкэ биир сүрүн соруга - бэйэни хааччыныы. Маныаха мас арыыта курдук суолталаах аһы оҥорон таһаарыы дьоһун хардыы. Уопсайынан тыа хаһаайыстыбатын  исписэлиистэрин бэлэмниир кыһа бэйэни хааччыныыга улахан болҕомтону уурар. 

Васена Устинова, АГАТУ Өктөмнөөҕү салаатын дириэктэрэ: "Учаастакка эрэ буолбакка улахан бааһынаҕа үлэлииргэ устудьуоннары үөрэтэбит. Оннукка сыал-сорук турар. Онно тугу эмэ үүннэрэн бородууксуйа таһааралларын курдук үлэлиибит".

Оттон устудьуоннар уонна преаодавателлар подсолнух сибэккини чинчийиини салгыыллар. Ыһыы кээмэйин улаатыннарыахтара, университет арыы оҥорор оборуудабанньа ылар соруктаах.