Сүрэх - хирург хараҕынан

Саха сиригэр сүрэх-тымыр ыарыыларын хирургиятын төрүттээбит, элбэх дьону өлөр өлүүттэн өрүһүйбүт, Уһук Илиҥҥэ бастакынан сүрэх көһөрүүтүн оҥорбут саха  медицинэтин тыыннаах номоҕо, улуу кардиохирург Петр Захаров өр сыллаах сыралаах үлэтин түмүгэр, уопутугар олоҕуран бу номнуо иккис кинигэтин таһаарда.Бастакы кинигэтин 2017 сыллаахха бэрт а5ыйах экземлярынан бэчэттэппитэ. Бу ол кинигэ иккис эбиилээх таһаарыыта буолар. Бэлиэ тэрэһиҥҥэ национальнай библиотека5а сүүһүнэн киһи муһунна- биир идэлээхтэрэ, биир дойдулаахтара, иккис олоҕу бэлэхтээбит ыарыһахтара, үөрэнээччилэрэ, доҕотторо, чугас дьоно муһуннулар.

Иван Горохов, СӨ Ытык Сүбэтин чилиэнэ, общественнай палата бэрэссэдээтэлин солбуйааччы: "Петр Иванович Саха сиригэр эрэ буолбакка Россияҕа биллэр күүстээх хирург. Кини бэйэтин үлэтин туһунан олус өйдөнүмтүөтүк сахалыы тылынан кинигэ суруйан таһаарда. Эдэр исписэлиистэргэ олус туһалаах сүбэлэр – амалар киирбиттэр".

Саҥа кинигэтигэр Петр Иванович киһи сүрүн уорганын- сүрэх ыарыыларын, үөскүүр сүрүн төрүөттэрин, хайдах харыстыыр сүбэлэри, кардиохирургия сайдыытын туһунан  хас биирдии киһиэхэ, ааҕааччыга тиийимтиэ, боростуой сахалыы тылынан суруйар.   Петр Иванович 90-сылларга Пекарскай, Покровскай, Бураковскай, Шевченко, Бокерия курдук Россия улуу учуонайдарын кытта алтыһан, кинилэргэ үөрэнэн Америка, Корея, Европа, Япония сүрэх-тымыр клиникаларыгар стажировкаланан, билиитин-көрүүтүн кэҥэтэн, эппэрэссийэлиир дьоҕурун, маастарыстыбатын чочуйбута.

Пётр Портнягин, М.Е.Николаев аатынан медицинэ национальнай киинин үрдүк категориялаах кардиохирург бырааһа: "Кини кытары үлэлээбитим сотору 20 сыл буолар. Ол сыллар тухары кини мин учууталым, салайааччым. Петр Иванович олус холку, хас сыл бииргэ үлэлээтибит да хаһан да кыыһыра сылдьарын көрө иликпин".

Сахабыт сиригэр хааны эргитэр искусственнай аппараат көмөтүнэн аһаҕас сүрэххэ эпэрээссийэлэр 2000с. саҕаламмыттара. Кылгас кэм иһигэр Саха сирин кардиохирургията уһулуччу ситиһиилэннэ. Былырыын медицинэ национальнай киинин иһинэн сүрэх-тымыр киинэ аһыллыбыта. Бу манна барытыгар Петр Иванович тус өҥөлөөх, кылааттаах.  Сүрэх ыарыыларын кини 4 бөлөххө араарар: киһи төрүөҕүттэн уонна кэлин үөскээбит сүрэх моһуогуруута, ол эбэтэр врожденный и приобретенный порог сердца, сүрэх тымырдарын ыарыыта- ишемическая болезнь уонна сүрэх үлэтин тэтимин кэһилиитэ аритмия ыарыылара.

Пётр Захаров, М.Е.Николаев аатынан медицинэ национальнай киинин сүрэх-тымыр хирургиятын салаатын салайааччыта: "Сүрэҕи харыстаныы сүрүн олуга чөл олоҕу тутуһуу уонна хамсаныы. Хамсана сырыттахха хаан наар эргийэ сылдьар, оччоҕо хааҥҥар баар ордук сыа умайан хаалар".  

Саҥа кинигэ бар дьоҥҥо дьоҥҥо дьоһун бэлэх, ону тэҥэ эдэр быраастарга, устудьуоннарга, доруобуйа харыстабылын историктарыгар туһалаах буолуоҕа.